مقدمه:
در جهان معاصر که با گسترش شتابان ارتباطات و پیوندهای میانملتی همراه است، ضرورت گفتوگو، درک متقابل و همافزایی فرهنگی میان جوامع انسانی، اهمیتی بیسابقه یافته است. شناخت و احترام به تنوع و تفاوتهای فرهنگی، سنگبنای دستیابی به صلحی پایدار و توسعهای همهجانبه است.
بر همین اساس، مؤسسه بینالمللی تقارب فرهنگها در سال ۱۳۹۷ با اتکا به ظرفیتهای علمی نخبگان، فرهیختگان و صاحبنظران حوزههای فرهنگی، اجتماعی و بینالمللی تأسیس شد تا گامی مؤثر در این مسیر باشد.
رسالت و اهداف:
این مؤسسه مأموریت خود را بر سه محور بنیادین استوار ساخته است:
- ترویج گفتمان فرهنگی: گسترش فرهنگ گفتوگوی بین فرهنگی میان ملتها؛
- تسهیل تبادلات دانشبنیان: هموارسازی مسیر تبادلات علمی، فرهنگی و هنری در سطوح منطقهای جهانی
- بسترسازی برای شناخت متقابل: زمینهسازی برای احترام به تفاوتها بهمنظور تقویت همگرایی وهمزیستی مسالمتآمیز.
هدف غایی مؤسسه، ایفای نقشی فعال و پیشرو در دیپلماسی فرهنگی و توسعه تعاملات سازنده میان نهادهای مرجع فرهنگی در سراسر جهان است.
محورهای فعالیت و اقدامات: مؤسسه بینالمللی تقارب فرهنگها فعالیتهای خود را در دو رویکرد علمی فرهنگی پی میگیرد:
- رویکرد علمی و مطالعاتی:تمرکز بر اجرای پروژههای مشترک پژوهشی و همکاری با مراکز آکادمیک و علمی داخل و خارج از کشور.
- رویکرد فرهنگی:محور برگزاری همایشها، نشستهای اندیشهورزی و ایجاد فضایی برای تعامل نخبگان و دانشگاهیان منطقهای و بینالمللی.
این مؤسسه از بدو تأسیس تاکنون، بالغ بر ۴۰ رویداد شاخص فرهنگی و علمی را در کارنامه خود ثبت کرده است که به بخشی از عناوین آنها اشاره میشود:
الف) فعالیتهای علمی و مطالعاتی:
برگزاری بیش از ۲۰ نشست علمی و تخصصی با حضور اساتید برجسته و صاحبنظران مطالعات فرهنگی و بینالمللی (در داخل و خارج از کشور) جهت تبیین و ترویج اهداف مؤسسه.
ب) فعالیتهای فرهنگی (همایشها و نشستهای بینالمللی):
- همایش بینالمللی تقارب فرهنگها، بنیان صلح و توسعه: با حضور مقامات سیاسی، فرهنگی و نخبگان از ۱۷ کشور؛ دانشگاه بینالمللی قرقیزستان (بیشکک)، آبان ۱۳۹۷.
- همایش بینالمللی «تقارب فرهنگها در سایه قرآن کریم»: دانشگاه قزاقستان، خرداد ۱۳۹۷.
- همایش بینالمللی «آموزههای تمدنساز پیامبر اعظم (ص)»: دانشکده الهیات دانشگاه تهران، اردیبهشت ۱۴۰۱.
- همایش دوجانبه ایران و قزاقستان با موضوع «تقارب فرهنگها و همگرایی منطقهای»: دانشگاه آلماتی، ۱۳۹۸.
- همایش بینالمللی «دیپلماسی اسلامی با تأکید بر سیره پیامبر اعظم (ص)»:دانشکده الهیات دانشگاه تهران، خرداد ۱۴۰۲.
- همایش «همزیستی مسالمتآمیز»: با مشارکت دانشکده الهیات دانشگاه تهران، سالن علامه امینی، ۱۴۰۱.
- همایش «نقش دیپلماسی فرهنگی در توسعه اقتصادی مناطق آزاد»: سالن همایشهای بینالمللی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، آبان ۱۴۰۳. (این رویداد با حضور بیش از ۸۰۰ نفر از مدیران اقتصادی و فرهنگی، اساتید دانشگاه، تولیدکنندگان و فعالان برجسته داخلی و خارجی برگزار گردید)
- همایش بینالمللی اربعین؛ جلوه قدرت نرم در معادلات جهانی»: برگزاری چهار مرحله در طی ۴ سال متوالی ،
- برگزاری گارکاه آموزشی برای بانوان کارآفرین افغانستان: اسفند ماه سال 1403
- همایش بینالمللی جهان عاری از خشونت در اصول حقوقی و ارزشهای مشترک فرهنگی»: ۳۰ آذر ۱۴۰۴، تالار شیخ مرتضی انصاری (دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران)؛ با حضور اندیشمندانی از ۹ کشور جهان.
۲. برنامههای هنری و فرهنگی:
- برگزاری سلسله نشستهای تخصصی «موسیقی صلح و عدالت»: از اواخر ۱۴۰۲ تا پاییز ۱۴۰۳؛ با حضور ۳۷ تن از موزیسینها، آهنگسازان، خوانندگان و پژوهشگران برجسته موسیقی. هدف از این سلسله نشستها، تبیین ظرفیتهای بیبدیل هنر در تقویت همبستگی انسانی و ترویج صلح بود.
- جشن و جشنواره فرهنگی هنری دهه فجر انقلاب اسلامی»: برگزاری در شهر قاپان (ارمنستان)، ۱۸ و ۱۹ بهمن ۱۴۰۴؛ شامل برپایی نمایشگاه آثار هنری، صنایعدستی، محصولات فرهنگی و معرفی فرهنگ غذایی ایران.
- و برنامه های دیگر
چشمانداز و افقها:
چشمانداز و افقهای پیشرومؤسسه بینالمللی تقارب فرهنگها با نگاه به آینده، مأموریت خود را در مسیر گسترش همهجانبه فعالیتها ترسیم کرده است. چشمانداز مؤسسه، فراتر رفتن از مرزهای کنونی و توسعه دایره فعالیتها به حوزههای نوینِ علمی، هنری، رسانهای و اقتصادی در تراز بینالمللی است؛ بهگونهای که بتواند به بستری فراگیر برای تبادلات پویا میان ملتها تبدیل شود.
جمعبندی و دستاوردها:
طی سالهای فعالیت، این مؤسسه موفق شده است با برپایی دهها رویداد جریانساز، نقشی پیشرو در گسترش دیپلماسی فرهنگی و تقویت همگرایی منطقهای ایفا کند.
حضور مستمروفعال اندیشمندان، استادان دانشگاه و هنرمندان از کشورهای مختلف در برنامههای مؤسسه، گواهی بر جایگاه روبهرشد و اعتبارِ این نهاد در عرصه تعاملات بینالمللی است.امروز، «مؤسسه بینالمللی تقارب فرهنگها» با استمرارِ برنامههای راهبردی خود، بهعنوان یکی از بازوان اجرایی دیپلماسی فرهنگی شناخته میشود که با اتکا به ارزشهای مشترک، در مسیر صلح و همزیستی مسالمتآمیز گام برمیدارد.
موسسه بین اللملی تقارب فرهنگ ها
